Je hebt als organisatie besloten dat je wil nagaan of je aanpak werkt. Tijd voor een effectmeting. Hieronder 3 fouten die ik vaak tegenkom en concrete tips om ze te voorkomen. 

Fout 1: Gaan voor 1 perfect onderzoek

Organisaties die besluiten onderzoek te doen, willen het vaak goed aanpakken met één allesomvattend, “wetenschappelijk” onderzoek.  Maar wetenschap leert juist dat elke onderzoeksmethode sterke en zwakke punten kent. Een enquête bereikt veel mensen, maar wellicht vooral degenen die het onderwerp belangrijk vinden. Een experiment biedt inzicht in oorzaak en gevolg, maar kan kunstmatig aanvoelen en kent vaak een beperkt aantal deelnemers. Dit is geen vrijbrief om dan maar wat te doen, maar een advies: Focus liever op het overtijd doen van verschillende typen onderzoek, die elkaar goed aanvullen. En rapporteer bij ieder onderzoek duidelijk de limitaties van de gebruikte methode. 

Fout 2: Niet eerlijk zijn over het doel

Het doen van een onderzoek kan diverse functies hebben: weten of iets werkt, leren voor de toekomst, het creëren van draagvlak, genereren van input voor reclame of zelfs om direct te beïnvloeden: "Wat vindt jij nou zo goed aan het wonen in deze Gemeente?".  Ieder doel heeft zijn eigen opzet en type vragen. Jezelf wijsmaken dat het onderzoek primair gericht is op leren, terwijl je bovenal reclamedoelen hebt, leidt tot onbruikbare resultaten. Om te leren voor de toekomst, zijn ontevreden bewoners, skeptische niet-klanten interessant, maar voor reclame materiaal juist niet. Omgekeerd wil je je organisatie niet alleen sturen op de blije klanten. Wees vooraf eerlijk over het werkelijke doel en stem je onderzoek hierop af. En schep daarnaast  intern geen verwachtingen dat de resultaten elders bruikbaar zijn. 

Fout 3: Uitgaan van succes

Organisaties die het doel “leren voor de toekomst” expliciet stellen, zie ik er vaak stiekem vanuit gaan dat het onderzoek bewijs gaat opleveren voor hun aanpak. Dit overoptimisme maakt dat er niet wordt nagedacht over de vraag: wat als de toets laat geen bewijs oplevert? Welke richting gaan we dan ter verbetering? En aangezien geen bewijs heel/ het meest waarschijnlijk is, wil je juist vragen, onderdelen opnemen die je houvast bieden voor verbetering. Stel dus altijd “Wat als” vragen aan jezelf en laat bijvoorbeeld verschillende onderdelen van je aanpak in het onderzoek evalueren. 

#sparksofinfluence #onderzoek #effectmeting #gedragsverandering #beleving