Wanneer effectief
Het instellen van boetes en andere straffen kan heel effectief zijn in het stimuleren van regelnaleving. Stel je krijgt 3000 euro boete voor bellen in de auto, dan bewaar je dat telefoontje met de collega toch maar even tot later. Conclusie: meer en hogere boetes instellen? Nee, sterker nog, ik zie dat organisaties vaak naar straffen grijpen in situaties waar ze niet geschikt voor zijn. Een boete/ straf werkt preventief vooral omdat mensen de straf willen voorkomen. Dit maakt ze specifiek geschikt voor bewuste overtredingen.

Wanneer niet effectief
Maar dit is niet het enige type overtreding. Soms maken we simpelweg een fout of vergeten iets wel/niet te doen. Je vergeet de verplichte checklist in te vullen, de lichten van de bedrijfsauto uit-te-doen, richting aan te geven, een toestemmingsmail te sturen. Hier maak je vooraf geen afweging van de opbrengsten en kosten van overtreden. Het instellen van een boete heeft hier hoogstens het effect van een geheugensteun. Je probeert beter te onthouden de lampen van de auto uit te doen. Iets wat even goed gedaan had kunnen worden met een simpel alarm, of automatisch-uit lampen: minstens zo effectief, goedkoop en vriendelijk.

Wat wel te doen
Kortom, het is bij overtredingen van regels en protocollen essentieel om na te gaan waarom de meeste mensen een regel overtreden: moedwil of fout/ vergeten. Maak naleving altijd makkelijk en overtreding moeilijk of onmogelijk, en doe dit specifiek als de oorzaak fout/vergeten is. Denk aan de checklist die wel ingevuld moet worden anders is de "afrond" knop niet zichtbaar, geef gereedschap van iedere bestelwagen een eigen kleurcode zodat per ongeluk meegenomen hamers opvallen en een fout makkelijk te herstellen is.

Waarom vaak fout
Toch zie ik organisaties vaak gelijk en onnodig naar straffen grijpen. WAAROM? Een belangrijke reden hiervoor: we hebben de neiging om achter iedere regelovertreding van een ander (!) een moedwillige actie te zien.

REFS: e.g. Reason, 2013; Norman, 2013

#sparksofinfluence #regelnaleving #veiligheid #gedragsbeinvloeding #gedragsverandering